Η μάχη της Βωβούσας Ιωαννίνων (3/11/1940)
Στις 3 Νοεμβρίου του 1940 έλαβε χώρα η μάχη της Βωβούσας,μία από τις σημαντικότερες μάχες του Ελληνοϊταλικού Πολέμου,καθώς εκεί έχουμε τη πρώτη οπισθοχώρηση των Ιταλών.Ο ηρωικός Λοχαγός Αναστάσιος Παππάς, από τη Θήβα, με 70-100, εξαντλημένους από τριήμερη πορεία από τα χωριά της Κονίτσης, άνδρες, φτάνει, θεία προνοία, στο ακριτικό αυτό χωριό του Ανατολικού Ζαγορίου και προβάλλει ηρωική αντίσταση απέναντι στην άριστα εξοπλισμένη και εκπαιδευμένη Μεραρχία των 10.000 αλπινιστών με την επωνυμία «Τζούλια». Από το λόφο της Αγίας Παρασκευής, όπου ακούστηκε και γυναικεία φωνή να τους εμψυχώνει »μη φοβάστε παιδιά μου,εγώ είμαι εδώ»,σύμφωνα με τις βιωματικές μαρτυρίες των πληροφορητών μας που αφηγούνται τα γεγονότα,και από το ύψωμα «Φέζο» ,κατάφεραν να πανικοβάλουν τον εχθρό και να τον καθυστερήσουν μία ολόκληρη μέρα. Αυτή η ημέρα, όμως, ήταν η κρίσιμη,το άκρως απαραίτητο χρονικό διάστημα για να φτάσει στο Μέτσοβο, και στη συνέχεια στη Βωβούσα, το Ιππικό του Στανωτά από τη Λάρισα και μαζί με άλλες δυνάμεις στρατού να κατανικήσει την Τζούλια στο Δίστρατο και στην υπόλοιπη περιοχή της Λάκκας Αώου και της Κονίτσης.
Είναι εξίσου σημαντική με τη μάχη του Καλπακίου, καθώς οι αλπινιστές Ιταλοί είχαν πιάσει τα νώτα των Ελλήνων και αν κατόρθωναν να φτάσουν πρώτοι εκείνη την ημέρα στο Μέτσοβο, θα είχε τελειώσει η ηρωική άμυνα των Ελλήνων μαχητών καθώς θα είχε κοπεί ο ανεφοδιασμός μας από τον δρόμο Ιωαννίνων-Τρικάλων-Λαρίσης.
Το παρακάτω κείμενο του Κ. Τριανταφυλλίδη. δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Ασύρματος» του 1945.
«Με γοργότατο ρυθμό ο Στανωτάς πραγματοποιεί την συγκέντρωση των δυνάμεων του στο Μέτσοβο. Από την 31 Οκτωβρίου έχει διατάξει την προώθηση του 1/7 Τάγματος Παπαδημητρίου στον Κουκουρούντζο, βορειοδυτικός του Μετσόβου. Η κίνηση όμως του τμήματος αυτού, που δεν αποτελεί αξιόμαχη δύναμη, παρουσιάζει ανωμαλίες. Τη νύχτα προς την 3η Νοεμβρίου, το 11/4 προωθείται ολοταχώς προς Βωβούσα. Οι στιγμές είναι δραματικές. Ο εχθρός έχει καταλάβει το Δίστρατο και προελαύνει προς νότον. Είναι άδηλον αν το 11/4 θα φτάσει εγκαίρως στη γραμμή ενισχύσεως που έχει καθορίσει το Γενικό Στρατηγείο.
Στις 3 Νοεμβρίου, το πρωί, ένα απροσδόκητο τηλεφώνημα πληροφορεί το
διοικητή της Μεραρχίας Ιππικού ότι ο 3ος Λόχος του 1/51 (Απόσπασμα
Δαβάκη) υπό τον Παππά βρίσκεται στη Βωβούσα. Καβάλα στον Αώο είναι
χτισμένη η Βωβούσα. Ο μοναδικός μουλαρόδρομος, που έρχεται από το
Δίστρατο, ακολουθεί την ανατολική όχθη του ποταμού, περνάει χάρη σ’ ένα
πέτρινο γεφύρι στη δυτική όχθη και τραβάει προς Μέτσοβο.
Έχει ήδη
αναφερθεί, ότι η πρώτη φροντίδα του λοχαγού Α. Παππά, μόλις έφθασε στη
Βωβούσα, στις 3 Νοεμβρίου το πρωί, ήταν να συνδεθεί στο τηλέφωνο με το
Μέτσοβο.
Από τους άνδρες του Σταθμού Χωροφυλακής, ο διοικητής του
3ου λόχου του 1/51 είχε μάθει πως κάποια μεγάλη Μονάδα είχε εκεί στο
Μέτσοβο την έδρα της. Πραγματικά, στην κλήση του απάντησε ο επιτελάρχης
Ιππικού, αντισυνταγματάρχης Γκίκας.

