ΕΛΛΗΝΟΣΟΦΙΑΣ ΤΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ (27)
ΓΝΩΜΙΚΑ (Η ΦΥΣΙΣ ΩΣ ΠΡΟΤΥΠΟ)
Νόμος βιοτικός έστιν ούτος, το ακόλουθον τηι φύσει πράττειν. (Νόμος ζωτικός είναι αυτός, το κατά φύσιν πράττειν.)
(ΕΠΙΚΤΗΤΟΥ Διατριβαί Ι ΧVI, I)
Η φύσις και η διδαχή παραπλήσιον εστί. Και γαρ η διδαχή μεταρυσμοί (μεταρρυθμίζει) τον άνθρωπον, μεταρυσμούσα (μεταρρυθμίζουσα) δε φυσιοποιεί (ποιεί φυσολογικόν.)
(ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΥ Ντίλς ΙΙ , σελ. 153)
Χρηστηριασαμένου αυτού τι κρείττον άριστα βιώσεται, (Λαμβάνοντας χρησμό ως προς το πώς θα ζήσει καλύτερα) αποκρίνεσθαι τον θεόν (έλεγεν ότι απεκρίθη ο θεός) ει συγχρωτίζοιτο τοις νεκροίς (εάν κάνει παρέα με τους νεκρούς.) όθεν ξυνέντα (εξ ού συνεπέρανε το) τα των αρχαίων (συγγραφέων) αναγιγνώσκειν.
(ΔΙΟΓ. ΛΑΕΡΤΙΟΥ: Βίοι φιλοσόφων Vii, 2)
Ορθώς δ’ έχει και το καλείσθαι (το να αποκαλείται) την φιλοσοφίαν επιστήμην της αληθείας (η φιλοσοφία επιστημονική έρευνα της αληθείας.)
( ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ, Μετά τα φυσικά Α 993b)
ΚΕΙΜΕΝΑ
(ΛΥΣΙΟΥ Επιτάφιος, & 77-80)
Αλλά γαρ ουκ οίδ’ (δεν ξέρω) ότι δει τοιαύτα ολοφύρεσθαι. (ότι πρέπει για τέτοια ο θρήνος) ου γαρ ελανθάνομεν ημάς αυτούς (αφού δεν μας διαφεύγει) άπαξ όντες θνητοί (άπαξ θνητοί όντες) ώστε τι δει ά πάλαι προσεδοκώμεν πείσεσθαι (τι πρέπει για όσα ήδη αναμέναμε να υποστούμε), υπέρ τούτων νυν άχθεσθαι λίαν βαρέως τούτο φέρειν (γι αυτά τώρα να βαρυγκομούμε στο να τα φέρομεν βαρέως) επί ταις της φύσεως συμφοραίς (για τις συμφορές της φύσεως), επισταμένους (γνωρίζοντας) ότι ο θάνατος κοινός και τοις βελτίστοις και τοις χειρίστοις. Ούτε γαρ τους πονηρούς υπερορά (παραβλέπει) ούτε τους αγαθούς θαυμάζει, αλλά ίσον εαυτόν παρέχει πάσιν.
Ει μεν γαρ οίον τε ήν(Αν λοιπόν ήτο δυνατόν) τους εν τωι πολέμωι κινδύνους διαφυγούσιν (για τους διαφυγόντας τον θάνατον) αθανάτους είναι τον λοιπόν χρόνον (να είναι αθάνατοι τον υπόλοιπον χρόνον), άξιον ήν τοις ζώσιν (θα άξιζε για τους ζώντας) τον άπαντα χρόνον πενθείν τους τεθνεώτας (όλο τον καιρό να πενθούν τους θανόντες.) Νυν δε η τε φύσις ( η ανθρωπίνη φύσις) και νόσων ήττων και γήρως (κατωτέρα έρχεται των νόσων και του γήρατος), ό τε δαίμων ο την ημετέραν μοίραν ειληχώς (έχων διαλέξει) απαραίτητος (αδάμαστος), ώστε προσήκει τούτους ευδαιμονεστάτους ηγείσθαι (ώστε τούτους ευδαιμονεστάτους να θεωρούμε), οίτινες (οι οποίοι) περί των μεγίστων και καλλίστων κινδυνεύσαντες (αφού κινδύνευσαν) ούτω τον βίον ετελεύτησαν, ουκ επιτρέψαντες περί αυτών τη τύχηι (μη αφήνοντας τους εαυτούς των στην τύχηι,) ουδ’ αναμείναντες τον αυτόματον θάνατον (ούτε περιμένοντας τον απότομον θάνατον), αλλ’ εκλεξάμενοι τον κάλλιστον (επιλέξαντες τον καλύτερο.)
(ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ Απομνημονεύματα: Δ΄, Ι & 3-4)
Ου τον αυτόν δε τρόπον επί πάντας ήει (Το ίδιο δεν συμπεριφέρονταν σε όλους), αλλά τους μεν οιομένους φύσει αγαθούς είναι (τους μεν νομίζοντας ότι είναι αγαθοί κατά φύσιν), μαθήσεως δε καταφρονούντας ( την μάθησι όμως περιφρονούντας) εδίδασκεν ότι αι άρισται δοκούσαι είναι φύσεις (αι φύσεις αι εμφανιζόμεναι άρισται) μάλιστα παιδείας δέονται (περισσότερο έχουν ανάγκην παιδείας) επιδεικνύων των τε ίππων τους ευφυεστάτους (φέροντας ως παράδειγμα τους ίππους τους πιο ευγενείς) θυμοειδείς τε και σφοδρούς όντας (τους ατίθασσους και ορμητικούς όντας), ει μεν εκ νέων δαμασθείεν (εάν από μικράς ηλικίας ήθελον δαμασθή), ευχρηστοτάτους και αρίστους γενομένους ( χρησιμότατους και τέλειους να γίνονται), ει δε αδάμαστοι γένοιντο (εάν δε αγύμναστοι θα αφήνονταν,) δυσκαθεκτοτάτους και φαυλοτάτους (δυσκατάβλητους και απροσάρμοστους στον μέγιστο βαθμό) και των κυνών των ευφυεστάτων φιλοπόνων τε ουσών (και έναντι των σκυλιών που είναι ευφυέστατα και μαχητικότατα) και επιθετικών τοις θηρίοις (και επιθετικά στα θηρία),
τας μεν καλώς αχθείσας αρίστους γίγνεσθαι προς τας θήρας και χρησιμοτάτας, (ώστε οι καλώς εκγυμνασμένοι ίπποι καταλληλότατοι να γίνονται προς τα καλύτερα κυνήγια) αναγώγους δε γιγνομένας (αλλά αγύμναστοι γινόμενοι) ματαίους τα τε και μανιώδεις και δυσπειθεστάτας (ανώφελοι, μανιώδεις και απειθέστατοι.) Ομοίως δε και των ανθρώπων τους ευφυεστάτους, ερρωμενεστάτους τε (και γενναιότατους) ταις ψυχαίς όντας και εξεργαστικωτάτους (και εργατικότατους) ών αν εγχειρώσι (σε όσα επιχειρούν), παιδευθέντας μεν και ά δει πράττειν μαθόντας, (εάν μεν εκπαιδευθούν και όσα πρέπει μάθουν) αρίστους τε και ωφελιμωτάτους γίγνεσθαι (άριστοι και χρησιμότατοι να γίνονται). πλείστα γαρ και μέγιστα αγαθά εργάζεσθαι (κι ενώ είναι ικανοί για πολλά και μεγάλα) απαιδεύτους δε και αμαθείς γενομένους (γενόμενοι αμαθείς και ανεκπαίδευτοι) κακίστους τε και βλαβερωτάτους γίγνεσθαι (να καταλήγουν κάκιστοι και βλαβερώτατοι.)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου