ΛΥΚΑΣΤΡΟΣ :
ΤΡΕΙΣ ΗΤΤΕΣ ΚΑΙ ΚΆΤΙ ΤΡΕΛΙΤΣΕΣ
Υπάρχει μια διεθνής διαμάχη για το νερό στον Βόρειο Παγωμένο Ωκεανό που σχετίζεται με το παγκόσμιο εμπόριο.
Η
κυβέρνηση του Καναδά έχει ταξινομήσει τα ύδατα του Northwest Passage,
της κόκκινης διαδρομής στον χάρτη, απ' όπου μπορεί να συνδεθεί το
εμπόριο μεταξύ Ασίας και Βόρειας Αμερικής, ως εσωτερικά ύδατα του
Καναδά. Κηρύχθηκε μετά τη Διακήρυξη της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για
το Δίκαιο της Θάλασσας ( UNCLOS ), δίνοντας στον Καναδά το δικαίωμα να
απαγορεύει τη διέλευση μέσω αυτών των υδάτων αλλά και μέρος της ΑΟΖ του.
Ωστόσο,
χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες ευρωπαϊκές χώρες
ισχυρίζονται ότι αυτά τα ύδατα αποτελούν μέρος του Διεθνούς Στενού.
Σημαίνει ότι κάθε ξένο σκάφος έχει δικαίωμα εύκολης διέλευσης. Δεν έχουν
ακόμη καταφέρει οι λεγόμενες Αρκτικές Χώρες, στις οποίες περιέργως
συμμετέχει και η Κίνα, να καταλήξουν σε φιλική λύση σε αυτά τα επίμαχα
ζητήματα.
Η υπερθέρμανση του
πλανήτη και η κλιματική αλλαγή οδήγησαν σε αραίωση του καλύμματος πάγου
του Βορειοδυτικού Περάσματος. Ταυτόχρονα θα ανοίξει το Passage για
αυξανόμενες περιόδους και θα δημιουργήσει μια δυνητικά ελκυστική
ναυτιλιακή διαδρομή.
Το 2007, ο
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος επιβεβαίωσε ότι μια ταχεία απώλεια
πάγου είχε αποκαλύψει το Πέρασμα. Κατέγραψε επίσης μια τεράστια απώλεια
πάγου. Αυτή η συρρικνούμενη κάλυψη πάγου καθιστά το Βορειοδυτικό Πέρασμα
σχεδόν πλήρως πλωτό από τον Μάιο μέχρι τον Νοέμβριο, δεδομένο που θα
έχει τεράστιες γεωπολιτικές επιπτώσεις για τις γειτονικές χώρες.
Η
Διώρυγα του Παναμά συνδέει τον Ατλαντικό Ωκεανό και τον γιγάντιο
Ειρηνικό Ωκεανό. Ελάφρυνε το βάρος να βρεθεί μια συντομότερη διαδρομή
από τη Δύση προς την Ανατολή στα πάνω από 100 χρόνια που λειτουργεί.
Ωστόσο, με το λιώσιμο των πάγων, το Northwest Passage παρουσίασε μια
ακόμη μεγαλύτερη συντόμευση για τη ναυτιλία μέσω του Βορειοδυτικού
Ατλαντικού και του Ειρηνικού Ωκεανού, μειώνοντας την απόσταση κατά
περισσότερα από 4.000 μίλια. Ένα container από την Σανγκάη μπορεί να
φτάσει στην Νέα Υόρκη σε 14 ημέρες, έναντι των 29 που απαιτούνται κατ
ελάχιστο από άλλες διαδρομές (μέσω του ΣανΦραντζισκο και μετά οδικά ή
μέσω του Παναμά).
Ανάλογες είναι
και οι συντομεύσεις των διαδρομών από το Νότιο Πέρασμα, η πράσινη γραμμή
στον χάρτη, που αφορά τα φορτία ανάμεσα στην Ασία και την Βόρεια Ευρώπη
κυρίως, και που ελέγχεται κυρίως από την Ρωσία.
Τα
δύο αυτά Περάσματα χρησιμοποιούνται ήδη από πολλά εμπορικά θαλάσσια
πλοία, που όμως δεν αναμένεται να μεταφέρουν περισσότερο από το 5% του
διακινούμενου φορτίου μέσω θαλασσών μέχρι το 2050, σύμφωνα με τις
μελέτες των ναυτιλιακών οργανισμών.
Η
Γροιλανδία, που διοικητικά ανήκει στην Δανία και στην ΕΕ, δεσπόζει και
στα δύο αυτά περάσματα. Ο ορυκτός της πλούτος που αναδεικνύεται κάτω από
τους πάγους (υδρογονάνθρακες και κρίσιμα στρατηγικά μέταλλα της
λεγόμενης Πράσινης Μετάβασης), έχουν προσελκύσει το επενδυτικό
ενδιαφέρον της Κίνας και των ΗΠΑ, με την δεύτερη να διατηρεί από την
δεκαετία του 50 και τουλάχιστον μία μεγάλη Βάση στο νησί στα πλαίσια
διμερούς συμφωνίας με την Δανία.