ZEYΣ ΕΛΑΥΝΩΝ


Κυριακή 19 Απριλίου 2026

ΕΛΛΗΝΟΣΟΦΙΑΣ ΤΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ (25)

ΕΛΛΗΝΟΣΟΦΙΑΣ ΤΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ (25) 

Παραφράζοντες τα αρχαία ημών ελληνικά οξύνομεν τον νουν, εμπλουτίζομε την σύγχρονη  γλώσσα μας που δεν έχει άλλη συγγενική, διευρύνομε το γνωστικό μας πεδίο και καλλιεργούμε ιδανικά ψυχή και πνεύμα. (Δεδομένου ότι κυκλοφορεί  ευρέως και Αλτσχάιμερ.)   

 
Γ Ν Ω Μ Ι Κ Α

Ένα έκαστον εαυτού άρχοντα (Ο καθένας κυρίαρχος του εαυτού του)… σώφρονα όντα και εγκρατή αυτόν εαυτού (όντας ο ίδιος σώφρων και εγκρατής του εαυτού του), των ηδονών και επιθυμιών άρχοντα των εν εαυτώι(των ηδονών και επιθυμιών του αυτοκυρίαρχος.)                                                                                                                                                               

(ΠΛΑΤΩΝΟΣ Γοργίας 491D, E)

 
Έχω και ουκ έχομαι. (Ελέγχω-κατέχω τα πράγματα και δεν ελέγχομαι-κατέχομαι.)                                                                                              

ΑΡΊΣΤΙΠΠΟΣ Ορατίου επιστολαί Ι, Ι 18)

 
Το νικάν αυτόν αυτόν (Να νικάς ο ίδιος τον εαυτό σου) πασών των νικών πρώτη τε και αρίστη, το δε ηττάσθαο αυτόν υφ’ εαυτού (το να ηττάσαι δε ο ίδιος από μόνος σου) πάντων (από όλα) αίσχιστόν τε και κάκιστον.                  

(ΠΛΑΤΩΝΟΣ Νόμοι 626 F)  

 
Δει τον ευ φρονούντα (Πρέπει ο έχων υγιείς φρένας) τον λογισμόν αεί (την λογικήν του πάντοτε) των επιθυμιών κρείττω πειράσθαι ποιείν. ( να προσπαθεί να υπερισχύει ο συλλογισμός του των επιθυμιών του.)                                                   

(ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ Προοίμια ΚΗ΄2)

 
Ουδέ το καλόν αν ίδοι (Ούτε το ωραίον θα ιδεί) ψυχή μη καλή γενομένη (ψυχή που δεν έγινε ωραία.) Γενέσθω δη πρώτον (Ας γίνει λοιπόν πρώτα ) θεοειδής πάς και καλός πάς (θεόμορφος ο καθένας και ωραίος), ει μέλλει θεάσασθαι (αν θέλει να ιδή) θεόν τε και καλόν (τον θεόν και το ωραίον.)                                                                                                    

(ΠΛΩΤΙΝΟΥ Εννεάδες Α, VI,9)

 
Σοφούς νόμιζε … τους μέτρια περί αυτών λέγοντας… και μη διαταραττομένους εν ταις του βίου μεταβολαίς, αλλά καλώς και μετρίως (όμορφα και μετρημένα) και τας συμφοράς και τας ευτυχίας φέρειν επισταμένους (όσους ξέρουν και συμφορές και ευτυχίες να αντιμετωπίζουν.)

(ΙΣΟΚΡΑΤΟΥΣ Προς Νικοκλέα 39)     

Ανοήμονες ρυσμούνται (Οι ανόητοι κανονίζονται) τοίσι της τύχης κέρδεσι (από τα ωφελήματα της τύχης), οι δε των τοιώνδε δαήμονες τοίσι της σοφίης (αλλά οι γνώσται των τοιούτων (ωφελημάτων) από τα αυτά (τα ωφελήματα) της σοφίας.)

(ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΥ Ανθ. Στοβ. Δ 73)



Θείου νου το αεί διαλογίζεσθαι καλόν (το να σκέφτεσαι πάντα το καλό.)

(ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΥ Ντιλς ΙΙ, σελ. 164)

 
ΚΕΙΜΕΝΑ

(Πλάτωνος Πολιτικός 274 b-d )

Περί μεν γαρ των άλλων θηρίων πολλά αν και μακρά διεξελθείν γίγνοιτο (πολλά και μακρά θα ήσαν στην περιγραφή), εξ ών έκαστα και δι’ ας αιτίας μεταβέβληκε.(από ποια και ποιες αιτίες επήλθε μεταβολή). περί δε ανθρώπων βραχύτερα και μάλλον προσήκοντα (πιο προσιτά). Της γαρ του κεκτημένου και νέμοντος ημάς δαίμονος απερημωθέντες επιμελείας (Αφού στερηθήκαμε της επιμελείας του δαίμονος-θεού που μας κατείχε και διοικούσε), των πολλών αύ θηρίων όσα χαλεπά τας φύσεις ήν, απαγριωθέντων (τα πολλά δε θηρία όσα ήταν ατίθασα από την φύσι των εξαγριώθηκαν), αυτοί δε ασθενείς άνθρωποι και αφύλακτοι γεγονότες (γενόμενοι) διηρπάζοντο υπ’ αυτών (απέβησαν λεία των) και έτ’ (και επί πλέον) αμήχανοι και άτεχνοι κατά τους πρώτους ήσαν χρόνους, άτε της μεν αυτομάτης τροφής επιλελοιπυίας (καθώς η αυτόματος τροφή εκ της γης  είχε εκλείψει) πορίζεσθαι ουκ επιστάμενοι πω (να εξασφαλίσουν δε μη ξέροντας αυτήν ακόμα) δια το μηδεμίαν χρείαν πρότερον αυτούς αναγκάζειν (αφού καμιά χρεία πριν αυτούς δεν εξανάγκαζε), εκ τούτων πάντων εν μεγάλαις απορίαις (σε μεγάλη ένδεια) ήσαν.

Όθεν δη (Από τότε λοιπόν) τα πάλαι λεχθέντα παρά θεών δώρα ημίν δεδώρηται (έχουν δωρηθή, κατά την αρχαίαν παράδοσιν, από τους θεούς σε μας τα δώρα) μετ’ αναγκαίας διδαχής και παιδεύσεως (με την κατάλληλο διδαχή και εκπαίδευσι) , πυρ μεν παρά Προμηθεως, τέχναι δε παρ’ Ηφαίστου και της συντέχνου (Αθηνάς), σπέρματα δε και φυτά παρ’ άλλων (βλ. Δήμητρας). και πάνθ’ οπόσα τον ανθρώπινον βίον συγκατεσκεύακεν (έχουν δημιουργήσει) εκ τούτων γέγονεν (από του θεούς αυτούς έχουν επιτευχθή), επειδή το μεν εκ θεών, όπερ ερρήθη νυνδη (όπως ήδη ελέχθη) της επιμελείας επέλιπεν ανθρώπους (αφού το θέμα της επιμέλειας των ανθρώπων από τους θεούς εξέλιπε), δι’ εαυτών τε έδει και την διαγωγήν και την επιμέλειαν αυτούς αυτών έχειν οι άνθρωποι(έπρεπε οι άνθρωποι να πάρουν οι ίδιοι στα χέρια τους την δική τους συμπεριφορά και φροντίδα) όπως όλος ο κόσμος (όπως και όλο το σύμπαν).     

Δεν υπάρχουν σχόλια: