ZEYΣ ΕΛΑΥΝΩΝ


Κυριακή 29 Μαρτίου 2026

ΕΛΛΗΝΟΣΟΦΙΑΣ ΤΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ (24)

ΕΛΛΗΝΟΣΟΦΙΑΣ ΤΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ (24)

 

Παραφράζοντες τα αρχαία ημών ελληνικά οξύνομεν τον νουν, εμπλουτίζομε την σύγχρονη  γλώσσα μας που δεν έχει άλλη συγγενική, διευρύνομε το γνωστικό μας πεδίο και καλλιεργούμε ιδανικά ψυχή και πνεύμα. (Δεδομένου ότι κυκλοφορεί  ευρέως και Αλτσχάιμερ.)   

( Θουκυδίδου    Α  & 102) 

Γ Ν Ω Μ Ι Κ Α

 
Ουδέν ήδιον (Τίποτα γλυκύτερον)  πατρί γέροντι (σε πατέρα γέροντα) θυγατρός (από την θυγατέρα.) /     αρσένων δε μείζονες ψυχαί (ισχυρότεραι μεν αι ψυχαί των αρρένων) /                                                          γλυκείαι δ’ ήττον εις θωπεύματα (λιγότερο όμως γλυκές στα χαϊδέματα.)

(Ευρ. Ικέτιδες.)

                                                                      * * *

Οι δυστυχούντες εξ ετέρων χείρονα πασχόντων παραμυθούνται (από άλλους που πάσχουν χειρότερα παρηγορούνται)   (Αισώπου μύθοι 191)

                                                                     * * *

Ω δόξα δόξα, μυρίοισι δη βροτών/ ουδέν γεγώσιν βίοτον ώγκωσας μέγαν. (Ω φήμη, φήμη, για μυριάδες ανθρώπους που δεν ήταν για τίποτα διώγκωσες τον βίο τους εις το μέγιστον.)                                (Ευριπίδου Ανδρομάχη 319 -320)

                                                                     * * *
 

Οι φθονεροί δυστυχέστεροι των άλλων… και γαρ προς τοις ευτών κακοίς (γιατί στα δικά των κακά) και επί τοις άλλων αγαθοίς (και για των άλλων τα καλά) λυπούμενοι διατελούσι (ζούνε στην λύπη.)              (Θεοφράστου  Ανθ. Στοβ. ΑΗ, 43.)

                                                                      * * *

Ισχύς και ευμορφίη νεότητος αγαθά, γήρατος δε σωφροσύνης άνθος. (Δημοκρίτου Ανθ. Σροβ. ΡΙΕ 19)

                                                                      * * *

Είς φρονών (Ένας με φρόνησι) μυρίων μη φρονούντων κρείττων εστί. (μυρίων ανοήτων είναι επικρατέστερος)  (Πλάτωνος Γοργίας  490 Α)

                                                                      * * *

Αιδώς ουκ αγαθή κεχρημένωι ανδρί παρείναι. (Η ντροπή καλό δεν είναι άνθρωπο της ανάγκης να συνοδεύει.)    (Όμήρου Οδύσσεια, Ρ 347)

                                                                     * * *

Τα καλά γνωρίζουσι και ζηλούσι οι ευφυέες (γεννημένοι) προς αυτά. ( Δημοκρίτου Ντιλς. ΙΙ 157)

                                                                     * * *

Εν τηι ανθρωπίνηι φύσει και άλλων ενόντων εφ’ οίς βιαζόμεθα άδικοι γενέσθαι (και για άλλα για τα οποία αναγκαζόμαστε να γινόμαστε άδικοι), τα κέρδη μεγίστην ανάγκην έχειν. (το κέρδος έχει την πιο μεγάλη προτεραιότητα.) (Παυσανίου, Μεσσηνιακά. 4.)                                                                                                                                                                      

                                                                    * * *

Τα περί την εσθήτα (ενδυμασία) φιλόκαλος (καλαίσθητος να είσαι) , αλλά μη καλλωπιστής (εξεζητημένος).   (Ισοκράτου Προς Δημόνικον 27)

                                                                   * * *
 

Μέμνησο δ’ είκειν. (Να θυμάσαι και το υποχωρείν)  (Αισχύλου Ικέτιδες 202)

                                                                   * * *

Ουδείς όν φοβείται φιλεί.  (Ουδείς αγαπά όποιον φοβαται.)  ( Αριστοτέλους, Ρητορική τέχνη 1381 β).



                                                                   * * *   

Πλάτωνος Νόμοι  649 – 644)

Μη τοίνυν (λοιπόν) μηδ’ ό λέγομεν παιδείαν αόριστον γένηται (αναπόδεικτον γίνη). νυν γαρ ονειδείζοντες επαινούντες θ’ εκάστων τας τροφάς (ανατροφάς), λέγομεν ως τον πεπαιδευμένον ημών όντα τινα (λέμε κάποιον από μας  μορφωμένο), τον δε απαίδευτον ενίοτε (ορισμένες φορές) εις τε καπηλείας και ναυκληρίας (και στο μικροεμπόριο και την ναυτιλία) και άλλας τοιούτων μάλα πεπαιδευμένων σφόδρα ανθρώπων(και τους σε άλλα παρόμοια εξησκημένους ανθρώπους).  ου γαρ ταύτα ηγουμένων (όχι λοιπόν των θεωρούντων αυτά), ως έοικ’ είναι παιδείαν (φαίνεται ότι είναι η παιδεία) ο νυν λόγος αν είη (η τωρινή συζήτησι θα ήταν), την δε προς αρετήν εκ παίδων παιδείαν (αλλά την προς αρετήν από παιδικής ηλικίας παιδείαν), ποιούσαν (αυτήν που κάνει) επιθυμητήν τε και εραστήν του πολίτην γενέσθαι τέλειον (πρόθυμον και εραστήν τον πολίτη του να γίνη τέλειος), άρχεσθαι και άρχειν επιστάμενον μετά δίκης (το διοικείν και διοικείσθαι να γνωρίζει με δικαιοσύνη). ταύτην την τροφήν αφορισάμενος (ορίζοντας) ο λόγος ούτος, ως εμοί φαίνεται, νυν βούλοιτ’ αν μόνην παιδείαν προσαγορεύειν (θα ήθελε μοναδική παιδεία η συζήρτησι αυτή να καλείται),

την δε εις χρήματα τείνουσαν (αποσκοπούσα) ή τινα προς ισχύν, ή και προς άλλην τινα σοφίαν (σε άλλη κάποια δεξιότητα) άνευ νου και δίκης, βάναυσον τ’ είναι και ανελεύθερον (ταπεινή και δουλοπρεπής να θεωρείται) και ουκ αξίαν το παράπαν παιδείαν καλείσθαι (και καθόλου παιδεία ν’ αποκαλείται). ημείς δη μηδέν ονόματι διαφερώμεθ’ αυτοίς, (να μη διαφωνούμε κατά το όνομα) αλλ’  ο νυνδή λόγος  ημίν ομολογηθείς μενέτω λόγος, (αλλά να παραμένει ο αποδεκτός σε μας λόγος), ως οι γε ορθώς πεπαιδευμένοι (πως οι ορθώς διαπαιδαγωγημένοι) σχεδόν αγαθοί (κατά κανόνα καλοί) γίγνονται, και δει δη (και πρέπει άρα) την παιδείαν μηδαμού ατιμάζειν (πουθενά ν’ ατιμάζομε), ως πρώτον των καλλίστων (ως το πρώτο από όλα τα καλά) τοις αρίστοις ανδράσιν παραγιγνόμενον (στους άριστους ανθρώπους απόκτημα.)          

Δεν υπάρχουν σχόλια: