ZEYΣ ΕΛΑΥΝΩΝ


Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΝ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ (239)

ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑ-ΛΕΞΙΓΝΩΣΙΑ

Αρχή σοφίας ελληνικών ονομάτων επίσκεψις.

Η ελληνική γλώσσα ομιλείτο πολύ πριν από την 2α π.Χ. χιλιετία και ευρίσκετο σε υψηλό επίπεδο τελειότητας.

Είναι η βασίλισσα των Γλωσσών.

Είναι η γλώσσα των Θεών.

«Ει Θεοί διαλέγονται, την των Ελλήνων γλώττη χρώνται»

 (Κικέρων)

Όθεν άριστα λέγεται παρά τοις φιλοσόφοις

το τους μη μανθάνοντας ορθώς ακούειν ονομάτων

κακώς χρήσθαι και τοις πράγμασιν.

(Πλούταρχος) 

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΝ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ (236)

 

1) Γιατί οι αρχαίοι πρόγονοι έλεγαν την κρεβατοκάμαρα ευνή και τι ετυμολογική σχέσι έχει  αυτή με τον ευνούχο.

2) επιθετικοποιημένη μετοχή ¨εστεμμένος¨ γιατί έχει δύ μί;

3) Τι σχέσι έχει το νύχι με την νύχτα;

4) ουσ. ειστήριο (το): τα συνθετικά του και το αντώνυμό του.

5) ουσ. σύντροφος τα συνθετικά του και η αρχική σημασία του.


6) επιθ. σύμμαχος: τα συνθετικά του ερμηνεύουν τα δύι μι.

7) επιθ. ευπειθής (ο,η ): τα συνθετικά του και η σημασία του.

8) ουσ.  δόγμα (το): Από ποιο ρήμα προέρχεται;      

Οι απαντήσεις από το προηγούμενο Νο (238) ΕΔΩ.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Αι απαντήσεις  του Λεξιθήρος

1) ευνή < ευ + νους = εν ευ-φορία νους της κλίνης και του ύπνου. (πρβ. ευνούχος < ευνή + έχω = ο φύλαξ του υπνοδωματίου του χαρεμίου.

2) εστεμμένος < εστεφμένος (ετεροίωσις του φί εις μί) = επιθετικοποιημένη μτχ. παρακειμένου του ρ. στέφομαι προκειμένου περί βασιλέων.

3) νύχι-όνυξ , νύχτα – νύξ < ο οιονεί όνυξ κατά το σχήμα που έχει η φθίνουσα (στη χάση της) σελήνης.

4) εισιτήριο < εις + ίω = πάω (πρβ. ίτε παίδες Ελλήνων) μέσα, εισέρχομαι. αντών. εξ-ιτήριο = εξέρχομαι.

5) σύντροφος < συν + τρέφω = οι συντρώγοντες την τροφή των, η στενή σχέσις φιλίας.

6) σύμμαχος < συν + μάχομαι, μάχη (ετεροίωσις χάριν ευφωνίας του νί εις μί.)

7) ευπειθής < ευ (κόλως) + πειθώ = ο ευκόλως πειθόμενος, ο υπάκουος.

8) δόγμα < δόχμα < δέχομαι = το (από) δεκτόν, αναμφισβήτητον.
 

4 σχόλια:

ΛΥΚΑΣΤΡΟΣ είπε...

1) Γιατί οι αρχαίοι πρόγονοι έλεγαν την κρεβατοκάμαρα ευνή και τι ετυμολογική σχέσι έχει αυτή με τον ευνούχο.

ευνή + -ούχος...αυτός που έχει υποστεί ευνουχισμό, αυτός του οποίου έχουν αφαιρεθεί οι γεννητικοί αδένες και έχει καταστεί ανίκανος για συνουσία.

ευνή...είναι το κρεβάτι η κλίνη , το συζυγικό κρεβάτι, πάνω στο οποίο γίνεται η συνουσία. Μια συνουσία που ένας ευνούχος δεν έχει.

ΛΥΚΑΣΤΡΟΣ είπε...

7) επιθ. ευπειθής (ο,η ): τα συνθετικά του και η σημασία του.

ευ + -πειθής (πείθω) αυτός που πείθεται, που υπακούει πρόθυμα, ο πειθήνιος, ο πειθαρχικός

ΛΥΚΑΣΤΡΟΣ είπε...

8) ουσ. δόγμα (το): Από ποιο ρήμα προέρχεται;

Από το ρήμα δοκώ....δοκέω.Το δοκώ, όπως εξάλλου και τα δοκάζω, δοκεύω, σχηματίστηκε από το θ. του δέχομαι - δέκομαι και ταυτίζεται μορφολογικά με το λατινικό. doceo «διδάσκω, εκπαιδεύω».

Ανώνυμος είπε...

4 A πο το επίρρημα εις=μέσα και το 2ο συνθετικό που δηλωνει τόπο(γυμναστήριο,εντευκτήριο,πιεστήριο κ.α.)
5 συν=μαζί με κάποιον και τρέφομαι. δηλ. αυτός/η/ο/@ με τον οποίο μοιράζομαι το μεροφάι μου,και κατ’επέκταση τη ζωή μου,ή ένα κοινό όραμα/αγωνα
6 συν=μαζί με + μάχη =αγωνίζομαι παρέα με κάποιον
αδειούχος