ZEYΣ ΕΛΑΥΝΩΝ


Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026

ΕΛΛΗΝΟΣΟΦΙΑΣ ΤΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ (35)

ΕΛΛΗΝΟΣΟΦΙΑΣ ΤΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ (35) 

Γ Ν Ω Μ Ι Κ Α

Χαλεπόν άρχεσθαι υπό χείρονος (Ανυπόφορο να άρχεσαι από χειρότερό σου). 

(Δημοκρίτου, Ανθ. Στοβ. ΜΕ 27).

                                                                                                  *  *  *
Ο υ  π ε ρ ί  π ο λ ι τ ε ί α ς   ε ι σ ι ν  α ι  π ρ ο ς  α λ λ ή λ ο υ ς  δ ι α φ ο ρ α ί  (Δεν είναι για το πολίτευμα αι μεταξύ μας διαφοραί) α λ λ ά  π ε ρ ί  τ ω ν  ι δ ί α   σ υ μ φ ε ρ ό ν τ ω ν  ε κ ά σ τ ο υ (αλλά για τα προσωπικά συμφέοντα του καθενός.)  (Λυσίου Περί δήμου καταλύσεως απολογία 10) .

                                                                                                 *  *  *
Το της πόλεως όλης ήθος ομοιούται (εξομοιούται) τοις άρχουσιν (προς αυτό των αρχόντων). (Ισοκράτους Προς Νικοκλέα, 31)

                                                                                              *  *  *
Ουχ ήμισυ την αρχήν είναι του παντός, αλλά και προς το τέλεος διατείνειν (αλλά και το τέλος προδιαγράφει.) (Πολυβίου Ιστορία V, 32, 1)

                                                                                              *  *  *
Σώματος κάλλος ζωώδες, ην μη νους παρήι (παρευρίσκεται.) (Δημοκρίτου ΙΙ,163)

                                                                                    
Κ Ε Ι Μ Ε Ν Α

(ΘΟΥΚΙΔΊΔΟΥ Β΄65 & 6-9)

Και επειδή (όταν) (Περικλής) απέθανε, επί πλέον έτι εγνώσθη (έγινε κατανοητή) η πρόνοια αυτού ες τον πόλεμον. Ο μεν γαρ ησυχάζοντάς (έχοντας ειρήνη οι Αθηναίοι) τε και το ναυτικόν θεραπεύοντας (συντηρούντες) και αρχήν μη επικτωμένους εν τωι πολέμωι (και την ηγεμονίαν μη επιχειρούντες με πόλεμο) μηδέ τηι πόλει κινδυνεύοντας (ούτε και διακινδυνεύοντας για την πόλι) έφη περιέσεσθαι (είπε ότι θα κυριαρχήσουν)) Οι δε (Αθηναίοι) ταύτα τε πάντα ες τουναντίον έπραξαν (όλα αυτά έπραξαν αντίθέτως) και άλλα δοκούντα έξω του πολέμου δοκούντα είναι (και άλλα θεωρούμενα ότι είναι μη εμπόλεμα) κατά τας ιδίας φιλοτιμίας και ίδια κέρδη (για προσωπικάς φιλοδοξίας και ιδιωτικά κέρδη) κακώς ες τε σφάς αυτούς και τους συμμάχους επολίτευσαν (κακώς για τους ίδιους και τους συμμάχους των εφέρθησαν), ά (τα οποία) κατορθούμενα μεν τοις ιδιώταις τιμή και ωφελία (αξία και ωφέλεια) μάλλον ήν (ήταν), σφαλέντα δε (αποτυγχάνοντα δε) τηι πόλει ες τον πόλεμον βλάβη καθίστατο (ζημίαν επέφερε.)

Αίτιον δ’ ήν ότι εκείνος (ο Περικλής) μεν δυνατός ών τωι τε αξιώματι και τηι γνώμηι χρημάτων τε διαφανώς αδωρότατος (και χρημάτων ολοφάνερα αδωροδόκητος) γενόμενος κατείχε (ήλεγχε) το πλήθος ελευθέρως και ουκ ήγετο (οδηγείτο) μάλλον υπ’ αυτού ή αυτός ήγε (παρά αυτός το οδηγούσε), δια το μη κτώμενος εξ ού προσηκόντων (δια το μη αποκτώντας ανάρμοστα την δύναμιν) προς ηδονήν τι λέγειν (ώστε να κολακεύει), αλλ’ έχων επ’ αξιώσει (αλλά αξιώνοντας) και προς οργήν τι αντειπείν (και οργισμένα να διαφωνεί). Οπότε γουν αίσθοιτό τι (καταλάβαινε κάτι) αυτούς (τους Αθηναίους) παρά καιρόν ύβρει θαρσούντας (άκαιρα παραθαρρεύοντας), λέγων, κατέπλησσε επί το φοβείσθαι (ομιλώντας ενέβαλλε εις αυτούς φόβον), και δεδιότας αύ αλόγως (φοβισμένους πάλιν χωρίς λόγο) αντικαθίστη πάλιν επί το θαρσείν (επανέφερε εις αυτούς το θάρρος.) Ε γ ί γ ν ε τ ό  τ ε  λ ό γ ωι  μ ε ν  δ η μ ο κ ρ α τ ί α ,  έ ρ γ ωι  δ ε  υ π ό  τ ο υ  π ρ ώ τ ο υ  α ν δ ρ ό ς  α ρ χ ή.

 
( ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ Περί ειρήνης & 11 12)

Ταύτα τοίνυν άπανθ’ όσα φαίνομαι βελτίων των άλλων προορών (Αυτά λοιπόν όσα φαίνομαι προβλέπων καλύτερα από τους άλλους) ουδ’ εις μίαν, ω άνδρες Αθηναίοι, ούτε δεινότητα ούτ’ αλαζονείαν επανοίσω (ούτε ικανότητα ούτε αλαζονεία θα επικαλεσθώ) ουδέ προσποιήσομαι ουδέν άλλο γιγνώσκειν και προαισθαίνεσθαι πλην δι’ ά αν υμίν είπω δύο (εκτός από τα δυο που θα σας ειπώ.)


Εν (Το ένα) μεν, ω άνδρες Αθηναίοι, δι’ ευτυχίαν, (για καλή μου τύχη) ήν (την οποίαν) εγώ συμπάσης της εν ανθρώποις ούσης δεινότητος και σοφίας ορώ κρατούσαν (εγώ βλέπω να υπερισχύει στους ανθρώπους απέναντι σε κάθε ικανότητα και εξυπνάδα). έτερον δε (το άλλο δε) προίκα (ανιδιοτελώς) τα πράγματα κρίνω και λογίζομαι. Και ουδέν λήμμ’ ( Και κανένα απόκτημα) αν ουδείς έχοι προς οις εγώ πεπολίτευμαι και λόγω δείξαι προσηρτημένον (ουδείς θα μπορούσε δια λόγου να αποδείξει με την πολιτεία μου ότι έχω αποκτήσει.)  Ορθόν ούν ότι αν ποτ’ απ’ αυτών υπάρχη των πραγμάτων, (ότι ορθόν λοιπόν απ’ αυτά τα πράγματα υπάρχει) το συμφέρον φαίνεταί μοι (το συμφέρον μου φαίνεται ότι είναι). όταν δ’ επί θάτερα (σ’ αυτά τα δύο), ώσπερ εις τρυτάνην (ζυγαριά) αργύριον προσενέγκης (ακουμπήσης), οίχεται φέρον (κατεβαίνει)και καθείλκυκε τον λογισμόν επ’ αυτώθι (και συμπαρασύρει και τον λογισμό μαζύ του) και ουκ αν έτ’ ορθώς  ουδ’ υγιώς ο τοιούτο ποιήσας περί ουδενός ποιήσαιτο. (και ούτε ορθώς πια και υγιώς ο ενεργών έτσι θα διέπραξε). 

Δεν υπάρχουν σχόλια: